Van handdoek naar handdoek
In het najaar van 2025 vond de officiële kick-off plaats van het Circulaire Ketenproject (CKP) Circulaire Handdoeken. Samen met partners Spinning Jenny, Frankenhuis, Lamme en procesbegeleider Plennid werkt Nedlin aan een innovatieve keten: van ingezameld textiel naar een hoogwaardige, volledig circulaire handdoek. Liset Pander, verantwoordelijk voor het operationeel management van Spinning Jenny, legt uit wat het project behelst.
De start
Pander: “Het CKP Circulaire Handdoeken begon voor Spinning Jenny met een opdracht van de Nederlandse overheid: maak van werkkleding handdoeken die we kunnen uitdelen als presentje tijdens de NAVO-top. We hebben toen een mooie, groenige handdoek ontwikkeld. Als partner bij CIBUTEX, een coöperatie voor circulair bedrijfstextiel, weten we dat in de wasserijwereld ontzettend veel textiel omgaat. Dus dachten we: kunnen we, met de lessen van die eerste handdoek in gedachten, een circulaire handdoek ontwikkelen voor een groter publiek? En daardoor het draagvlak en onze duurzame impact verder vergroten? Zo is dit project ontstaan.”
De spinnerij
“Spinning Jenny is de enige open-end spinnerij in Nederland. We zijn gericht op het verwerken van korte en daarmee ook gerecyclede textielvezels. Van de vezels wordt eerst een halffabrikaat gemaakt, een ‘lont’, dat we vervolgens verwerken tot garens voor bijvoorbeeld gordijnstoffen, werkkledingstoffen of handdoeken. De vezels kopen we in bij verschillende samenwerkingspartners, de rest van de verwerking vindt plaats in onze productieruimte in Nijverdal.”
De ambitie
“We vinden het belangrijk dat er een groter draagvlak komt voor duurzaamheid. Veel textiel gaat naar het buitenland, er wordt maar weinig opgewaardeerd binnen Nederland. Terwijl er wel al Nederlandse bedrijven zijn die textiel vezels heel goed kunnen recyclen. Daarom ligt onze focus op het maken en vermarkten van die garens, zodat ze commercieel leverbaar worden in Nederland en Europa.”
Het project
“In het CKP Circulaire Handdoeken onderzoeken we hoeveel procent gerecycled textiel, afkomstig van een handdoek, weer ingezet kan worden voor een nieuwe. We mengen gerecyclede vezels met nieuwe katoenvezels in 3 verschillende blends, waarin respectievelijk 20, 40 of 60% van de oude handdoek terugkomt. Uiteindelijk spinnen we 3 soorten garens, waarmee 9 kwaliteiten handdoeken worden gemaakt. Daarna kijken we welke handdoeken het mooiste uit de wastesten komen.”
De keten
“De te recyclen handdoeken zijn afkomstig van twee wasserijen, Nedlin en Lamme. Bij hen begint de keten als een nieuwe handdoek wordt aangeboden en eindigt de keten bij afkeuring. Projectpartner Frankenhuis zorgt voor de inzameling en recycling. Spinning Jenny mengt daar nieuwe vezels bij en spint er garen van. Dat gaat vervolgens naar de weverij. Normaal gesproken volgt vaak nog een finisher, maar in dit geval gaat de handdoek rechtstreeks vanuit de weverij naar de wasserij, die voor dit project de gebruiksfase simuleert om te zien hoe die handdoek zich houdt.”
De handdoek
“De gemiddelde handdoek bevat minimaal 400 gram textiel per vierkante meter. De meeste hotels gebruiken een iets mooiere kwaliteit, richting de 500 gram. Door zo’n handdoek te recyclen, kun je veel impact maken. En als er voldoende draagvlak is, is dat voor ons ook commercieel interessant. De eisen die we aan zo’n handdoek van gerecycled garen stellen, komen overeen met wat de consument in een handdoek zoekt. Dat hij fijn afdroogt, er geen pluisjes achterblijven, hij in de was fijn mee kan, dat hij zacht is. En als je verder kijkt: is hij kleurecht, zijn vlekken makkelijk te verwijderen? Circulariteit komt daar als extra aspect bij. Het liefst maken we een duurzamere kopie van wat er nu aangeboden wordt. Al verwacht ik dat de kleur iets zal afwijken: de gekleurde garens in het waslabel zitten straks ook in de blend.”
De uitdaging
“Voor Nedlin ligt de uitdaging in hoe de handdoeken zich houden onder normale wasserijomstandigheden. Voor ons zit de grootste uitdaging in de technische haalbaarheid. We willen zo veel mogelijk gerecyclede vezels in de handdoek brengen en tegelijkertijd de kwaliteit waarborgen. De technische uitdaging daarvoor ligt in het vinden van de juiste machine-instellingen, maar ook in de recycling. Hoe kunnen we een handdoek zó recyclen, dat de vezels zo lang mogelijk goed blijven voor ons garenspinproces? Die vraag willen we met dit project onderzoeken. Bij mechanische recycling is geen enkel textielmateriaal hetzelfde. Gerecycled katoen gedraagt zich heel anders dan virgin katoen - daar moeten we de in- en afstelling van onze machines voortdurend op aanpassen. Dat spreekt me erg aan: de uitdagingen in de techniek in combinatie met de bijdrage aan een duurzame toekomst.”
De impact
“We zien allemaal de gevolgen van klimaatverandering. Als we de aarde voor toekomstige generaties willen behouden, moeten we uiteindelijk toe naar een circulaire inzet van grondstoffen, of op zijn minst een duurzame bestemming. Dat, samen met onze passie voor textiel, is de drijfveer van Spinning Jenny. Daarbij komt het terugbrengen van de lokale productie. Hoe mooi zou het zijn als we in Europa kunnen produceren wat we hier consumeren? Ook dat scheelt in CO2-uitstoot. Bij CIBUTEX zien we hoe groot onze impact kan zijn als we helpen de wasserijwereld te verduurzamen. Daarnaast kijkt Spinning Jenny ook naar minder voor de hand liggende materialen, zoals schoenenrecycling. En we werken samen met Auping om te zien wat we in de matraswereld kunnen betekenen. Want uiteindelijk moet de textiele afvalberg die we met z’n allen creëren gewoon kleiner.”
Het vervolg
“Nu ligt de focus vooral op het technische bewijs. Hoe groot kan het percentage gerecycled materiaal zijn? Bij welke percentages is de handdoek voor de wasserij een interessant product om aan klanten aan te bieden? Een vervolg op dit project zou zijn om de handdoeken die zich in het wasproces goed gehouden hebben, opnieuw te recyclen. Zodat we achterhalen hoe vaak een handdoek dat hele proces kan doorlopen. Daarbij moeten we ook kijken of de handdoek voor de gebruiker prettig is. En wat, naast de technische en kwalitatieve waarde, de economische waarde ervan is. Dit project is een mooi beginpunt van een ontwikkeling, met veel potentie voor een bestaande markt. Maar verdere ontwikkeling zal nodig zijn.”
