Kleine moeite, grote impact

In de zorg verdwijnen elk jaar tienduizenden artikelen uit de linnenvoorraad. Washandjes belanden in de afvalbak, handdoeken liggen ongebruikt in de kast. Een groot probleem, want als het vuile linnen niet terugkomt naar de wasserij, kan Nedlin niet wassen en leveren. Zorgmedewerkers grijpen mis en linnenkosten stijgen. Andrea Meuwissen, Commercieel Manager Healthcare, vertelt hoe Nedlin samen met ziekenhuizen campagne voert tegen de verspilling van linnen.

“Een washandje kan wel 100 keer in de was. Toch worden de meeste washandjes maar 3 of 4 keer gebruikt. Daarna zijn ze weg”, vertelt Andrea. “Elke twee jaar wordt ons volledige washandjesbestand vervangen.” Of neem de luiers en theedoeken: die zien de wasmachine hooguit 7 keer per jaar, terwijl dat idealiter 20 tot 25 keer zou zijn. Voor de zorginstellingen heeft dat grote gevolgen. Want voor het uitleveren van de schone was is Nedlin afhankelijk van wat er binnenkomt. 

“Als er structureel minder linnen wordt ingeleverd dan wij uitleveren, kunnen we niet aan de vraag voldoen”, legt Andrea uit. “Dan moeten we meer inkopen. En dat heeft weer gevolgen voor de kostprijs. Als we samen de verspilling in de grip houden, houden we de kosten laag en de leverbetrouwbaarheid hoog. En het is duurzamer. Want dat ons duurzame, gecertificeerde linnen bij het afval belandt, is natuurlijk eeuwig zonde.”

Het probleem in kaart

Om de verspilling van linnen te verminderen, zijn studenten van Hogeschool Zuyd eerst op onderzoek uitgegaan. Ze brachten de omgang met linnen in een aantal zorginstellingen in Zuid-Limburg in kaart. De resultaten waren hoopgevend. Andrea: “We zagen dat zorgmedewerkers best willen helpen om verspilling tegen te gaan. Ze zijn geïnteresseerd in duurzame oplossingen en denken daar graag over mee.”

Maar zorgmedewerkers komen niet snel in contact met Nedlin. “Kennis over linnenpakket en procesafspraken blijft daardoor hangen bij onze contactpersonen, die vaak geen tijd hebben om dit uitvoerig met de werkvloer te bespreken. Zorgmedewerkers weten dus vaak niet dat al ons linnen beschikt over een GOTS, OBCS, of GRS certificaat.”

Campagne tegen verspilling

Een ‘campagne tegen verspilling’ moet daar verandering in brengen. De campagne richt zich op twee aspecten: linnen komt niet meer terug naar de wasserij, en er zit afval tussen de was die wel terugkomt. Linnen dat uit het wasproces verdwijnt, belandt in afvalbakken of linnenkasten. Of het wordt meegenomen uit het ziekenhuis.

Zorgmedewerkers weten bijvoorbeeld niet dat een washandje altijd in de was kan, hoe vies het ook is. Of dat je met een baddoek niet de vloer moet vegen. Dan wordt hij namelijk níet meer schoon. “75% van de respondenten gaf aan meerdere keren per week een washandje weg te gooien”, zegt Andrea. “Niet uit baldadigheid, maar omdat ze denken dat het niet meer schoon wordt. Of ze willen het ons niet aandoen zo’n vies washandje in de was te gooien.”

Soms belandt linnen per ongeluk in de afvalbak, bijvoorbeeld als de afvalcontainer en de linnenverzamelbak naast elkaar staan. Andrea: “Dan kun je het probleem met een simpele aanpassing oplossen.” Ook loont het om samen over het proces na te denken. “Washandjes worden vaak gebruikt om mee schoon te maken. Ze liggen voor het grijpen, terwijl de disposables in een andere kast zijn opgeborgen. Dan is de vraag hoe dat slimmer kan, zodat het voor medewerkers makkelijker wordt om het goed te doen.”

Kasten vol linnen

Ook het voorraadbeheer kan soms beter. “Op afdelingen worden alle kasten volgestopt met linnen. Dan ligt het dichtbij als medewerkers het nodig hebben”, vertelt Andrea. “De kasten puilen uit. Maar dat betekent wel dat veel linnen stilligt. Het rouleert niet naar de plekken waar het echt nodig is. Dat zorgt voor extra kosten, want je hebt meer linnen nodig.”

En dan is er nog het linnen dat niet in de afvalbak verdwijnt, maar ook niet bij Nedlin terugkomt. “We zien wel eens dat mensen hun dienstkleding mee naar huis nemen. Of ze pakken snel een handdoek voor ze gaan sporten en vergeten om die weer terug te leggen.” Ook daardoor is er minder linnen in omloop. Andrea raadt medewerkers daarom altijd aan de was in het ziekenhuis te laten. “Dat scheelt problemen op de afdeling. En wassen kunnen wij als geen ander. Dus dat hoef je zelf niet te doen. Vanwege de hygiëne is het bovendien veel beter om de kleding industriëel te wassen.”

Gesmolten plastic

Afval tussen het linnen zorgt intussen voor heel andere problemen. Bij het sorteren, omdat medewerkers er met hun handen in grijpen. Als ze het tenminste zien, want afval in een baddoek of hoeslaken glipt er al snel tussendoor. Zo komen plastic onderleggers, handschoenen, mondmaskers en ctg-plakkers in de wasstraat terecht, waar de plasticdeeltjes het water vervuilen. Maar het grootste probleem ontstaat in de drogers.

“Als plastic in de droger komt, smelt het. Het plakt tegen de drogerwand, wat de droogcapaciteit verkleint. Dat plastic wordt hard, er komen haakjes aan die gaatjes in de hoeslakens trekken. Daar zit de klant natuurlijk niet op te wachten. Bovendien ligt er elke week wel een droger stil omdat we het plastic met de hand moeten losbikken. Nog afgezien van het brandgevaar!”, vertelt Andrea.

“Nu kijken we samen met onze klanten welke disposables we kunnen vervangen door reusable producten. Zoals de onderleggers: die leveren een hoop problemen op, terwijl er een prima reusable alternatief op de markt is. Om de milieubelasting in de sector te verminderen, is circulair werken in de zorg hoe dan ook in opkomst. Want om duurzamer te zijn, moet je naar alle componenten in de keten kijken.”

Natuurlijk zet Nedlin ook zelf voortdurend stappen. In de nieuwe Healthcare-wasserij wordt het sorteerproces verder geautomatiseerd, wat ook moet bijdragen aan een reductie van het probleem. Andrea: “We doen er alles aan om verspilling tegen te gaan. Maar we kunnen dit niet alleen. We hebben onze klanten hier echt bij nodig. De mensen op de afdelingen maken de bedden op, zij doen de schoonmaak. Zij kunnen op dit thema het grootste verschil maken.”